Bezpieczne Otoczenie

Artykuł

Co to jest ozon i jakie ma właściwości?

Ozon jest naturalnym składnikiem atmosfery powstającym na wysokości blisko 30 kilometrów od ziemi, czyli w stratosferze. W celu dokładniejszego opisania ozonu…

Co to jest ozon? (infografika)

Ozon jest naturalnym składnikiem atmosfery powstającym na wysokości blisko 30 kilometrów od Ziemi, czyli w stratosferze. W celu dokładniejszego opisania ozonu, warto zacząć od tlenu, ponieważ wbrew pozorom oba te gazy mają ze sobą wiele wspólnego. Jak wiemy, tlen jest niezbędnym składnikiem powietrza, którym oddychamy, a jego cząsteczka składa się z dwóch atomów. Natomiast ozon jest alotropową odmianą tlenu, który posiada jeden atom więcej w cząsteczce (dokładne porównanie właściwości obu tych gazów przedstawia poniższa tabela). Trzeci atom sprawia, że ozon w przeciwieństwie do tlenu jest silnym utleniaczem fotochemicznym. Dzięki tym właściwościom, absorbuje szkodliwe promieniowanie UV, w rezultacie chroniąc wszelkie organizmy żywe przed jego szkodliwym działaniem. Ponadto, może być wykorzystywany do skutecznego usuwania zagrożeń biologiczno-chemicznych – o czym w dalszej części artykułu.

Jak powstaje ozon? (infografika)

Jak zostało wspomniane na wstępie, gaz ten powstaje w stratosferze za sprawą oddziaływania promieniowania słonecznego na tlen. W rezultacie, cząsteczki tlenu (O2) dzielą się na dwa pojedyncze atomy tlenu (O) i następnie łączą się z tlenem dwuatomowym (O2) tworząc cząsteczki ozonu (O3). Dokładny schemat omawianego procesu przedstawiony jest na poniższym obrazku.

Ozon powstaje również na ziemi w sposób naturalny – głównie podczas burz, bądź przy wodospadach. Zapach świeżości towarzyszący tym zjawiskom jest najczęściej efektem naturalnego wytworzenia ozonu. Co ciekawe, w kontrolowanych warunkach można go uzyskać również w sposób sztuczny, przy użyciu specjalistycznych generatorów, które pracują według dwóch podstawowych metod, a mianowicie ultrafioletowej oraz ulotowej. Zdecydowana większość producentów generatorów wykorzystuje działanie drugiej metody, symulując wyładowania atmosferyczne, głównie ze względu na wydajność oraz bezpieczeństwo. Sztuczną generację ozonu realizowaną pod ścisłą kontrolą przeszkolonych specjalistów nazywamy ozonowaniem.

Jak działa ozon?

Skoro udało się przedstawić jak powstaje ozon, warto dowiedzieć się w jaki sposób działa. Zatem, podczas wykonywania usług t.j. ozonowanie, generowany ozon wchodzi w najdrobniejsze zakamarki pomieszczeń i mikroszczeliny przedmiotów. Następnie natrafia na zagrożenia zawarte w powietrzu lub na powierzchni i skutecznie je eliminuje. Jego działanie polega na tym, że wyżej wspomniany trzeci atom ozonu wchodzi w reakcję z różnymi zanieczyszczeniami powodując ich rozkład, czyli utlenienie. W wyniku reakcji trzeci atom ozonu znika, zamieniając się w czysty tlen. Między innymi z tego powodu ozon nazywany jest „aktywnym tlenem”. Okres połowicznego rozkładu ozonu, czyli to w jakim czasie przekształci się w tlen, to około 30 minut. Jednak wpływ na to w jakim czasie rozłoży się do tlenu ma, m.in.: temperatura, wilgotność, ilość mikroorganizmów oraz skala skażenia powietrza. Do najczęstszych zagrożeń, z którymi radzi sobie bez problemu należą:

  • wirusy i bakterie;
  • zapachy niemożliwe do usunięcia standardowymi środkami;
  • grzyby i pleśnie wraz z ich zarodnikami;
  • roztocza kurzu domowego wraz ich odchodami;
  • pyłki kwiatów;
  • insekty;
  • szkodliwe związki chemiczne;
  • i wiele innych zagrożeń.

Jakie jest zastosowanie ozonu?

Pomimo tego, że wiedza o istnieniu ozonu sięga blisko 200 lat, dopiero niedawno został wprowadzony do regularnego stosowania we wszelkich odłamach przemysłu oraz medycyny. Powodem tak szerokiego wykorzystania ozonu są głównie jego właściwości utleniające pozwalające eliminować zagrożenia biologiczne oraz chemiczne. Jego silne działanie dezynfekcyjne najbardziej wzbudza największe pożądanie w placówkach służby zdrowia, ponieważ pozwala w bezpieczny sposób sterylizować pomieszczenia lub urządzenia. Co więcej, ozon ze względu na zwiększoną rozpuszczalność w wodzie jest stosowany w oczyszczalniach ścieków miejskich i przy produkcji wody pitnej. Ponadto, ozon wykorzystywany jest również przy dezodoryzacji. Szacuje się, że jego skuteczność w walce z zapachami niemożliwymi do usunięcia standardowymi środkami wynosi 99%.

W ostatnich latach ozon coraz częściej jest stosowany w przemyśle spożywczym oraz przetwórstwie mięsnym, ponieważ potrafi zachować mikrobiologiczną czystość warzyw, owoców lub mięs, jednocześnie wydłużając termin ich świeżości. Warto jednak zaznaczyć, że ozon nie pozostawia po sobie żadnych zanieczyszczeń, w rezultacie nie oddziałuje negatywnie na środowisko, co sprawia, że jest w pełni ekologiczny. Jednak najbardziej nieocenioną zaletą jest jego wpływ ma na zdrowie człowieka. Okazuje się, że ozon jest stosowany już od dekad w szeroko pojętej medycynie. W odpowiedniej formie i stężeniu pomaga w oczyszczaniu tętnic, poprawia krążenie, stabilizuje hormony, przyspiesza gojenie ran lub redukcję ognisk zapalnych.

Czy ozon jest szkodliwy dla zdrowia?

Pomimo dobroczynnych właściwości ozonu, w wysokim stężeniu jest gazem toksycznym dla człowieka. Dlatego nieumiejętne korzystanie z jego zalet może powodować poważne konsekwencje zdrowotne. Do najczęstszych objawów zatrucia się ozonem, może należeć uczucie suchości w przełyku i jamie ustnej oraz kaszel. Natomiast podczas dłuższej ekspozycji, przy wyższych stężeniach może wywołać bóle głowy i klatki piersiowej. Zatem aby korzystać z jego dobroczynnych właściwości w bezpieczny sposób, np. decydując się na ozonowanie mieszkania warto zdecydować się na profesjonalną firmę, która posiada doświadczenie i wie jak obchodzić się z tego typu gazem.